| دکتر شریعتی | نامه شریعتی به دکتر سیروس سهامی | مطلب 3 | |
- نامه شریعتی به دکتر سیروس سهامی
- شریعتی ؛ آنسوی چهره ها
- خاطرات مرحوم حاج احمدعلی بابایی از اختلافات مطهری با شریعتی
| نامه شریعتی به دکتر سیروس سهامی Posted: 26 Mar 2011 05:29 AM PDT برادر سلام ما دو تا ماهی بودیم توی دریای کبود خالی از اشکهای شور از غم بود و نبود خنده مان موجها را تا ابرها می برد گریه مان لبهای دشمن را به خنده می گشود … همیشه نوک می زدیم به حباب های بزرگ ! تا که مرغ ماهی خوار آمد و جفتم و برد . دلش آتش بگیره دل اون خونه خراب حالا نوبت منه سایه اش افتاده رو آب ! ای خدا یادش نره *** که یک ماهی این پایین منتظره *** نمی خواهم تنها باشم ماهی دریا باشم نمی خواهم که پس از این توی قصه ها باشم !
آری (( جفت من )) ! این است سرنوشت ما که به حبابهای بزرگ نوک می زدیم ! و اکنون فاصله مان در مکان از چند گام بیشتر نمی شد از جند هزار کیلومتر کمتر نیست و فاصله مان در زمان که از چند ساعت بیشتر نمی شد اکنون آنچنان که پیداست از چند سال کمتر نخواهد بود ! ۱٫ نقل از روزنامه روشنگر شماره ۳ سال دوم پنجشنبه ۱۶ فروردین ماه ۱۳۵۸ . این نامه در روزهای سخت قبل از دستگیری شریعتی در زمستان ۱۳۵۲ نوشته شده است و در آن از فشار و ایذایی سخن به میان آمده که دستگاه ظلم و استبداد پهلوی نسبت به مبارز شهید اعمال می کرده است . شادروان دکتر علی شریعتی در این نامه با ایهام اشاراتی به فقر و جهل توده مردم ، فساد و تباهی و پوچی روشنفکری وابسته ، رنج توانفرسای روشنفکری متعهد و امید به جنبش ایرانیان مقیم خارج از کشور دارد . ۲٫ آقای دکتر سیروس سهامی استاد رشته جغرافیای دانشکده ادبیات دانشگاه مشهد بودند و مترجم کتابهای جهان سوم از ادمون ژوو ، جغرافیای انسانی اثر ماکس دروئو ، جغرافیا چیست نوشته ژاک شیلسنگ و …
بیماری ام تشدید شده است و خطرناک و سخت مسری . فعلا در خانه بستری ام معاینات و آزمایشات پی در پی می کنند تا برای معالجه ام تصمیم بگیرند . تا حالا که بلاتکلیف مانده ام و خانه نشین . به علت اختلاف نظر اطبای معالج است نه تشخیص درد که در شیوه درمان . متخصصان امراض روحی متفق اند که برای معالجه قطعی تنها راه این است که بروم خارج و معتقدند که یک روز ماندنم در اینجه مصلحت نیست ، درست برخلاف نظر اینها جراحها و بیطارها می ترسانند که حرکت از اینجا خطرناک است و کسالتم را تشدید می کند در عین حال خودشان باز بر سر نحوه معالجه ام در داخل اختلاف نظر دارند . جراحها می گویند باید در بیمارستان پهلوی بستری شوم و تحت عمل جراحی قرار بگیرم و پنهان نمی کنند که عمل اسانی هم نخواهد بود۱ و پس از عمل باید برای مدتی طولانی در قزل حصار که آسایشگاه مسلولین است دوران نقاهت را بگذرانم تا حالم سرجایش بیاید و اطبای بیماری عمومی سبکتر می گیرند و پیشنهاد کرده اند که باید از محیط های شلوغ و آب و هواهای سنگین شهرها دور باشم و در یکی از نقاط دور و آرام و بی دردسر مدتی به استراحت مطلق بپردازم . به هر حال هر چه پیش آید خیر است و به رضای خداوند راضی ام . از آنچه بر پیشانی ما نوشته اند گریزی نیست و چاره ای جز صبر و شکر ، نه ! خوشبختانه خدا که دندان دهد نان دهد وقتی درد هم می دهد صبرش را هم می دهد و من ، به لطف او ، اکنون که همه خبرها ناگوار است و هر روز ناگوارتر ، از این که سلامتم و شاید حیاتم در خطر است چندان بیمناک نیستم ، شاید یکی از عوامل تسلیتم این باشد که این بیماری نه نفرین آسمان است و نه تصادف زمین بلکه گناه خود من است و کیفر زندگی ام به خصوص که این اواخر بی نظمی زندگی و به هم خوردن قاعده خواب و خوراک و فشار کار فوق العاده و بدتر از همه افراط در سیگار و آن هم با شکم خالی و ناشتا ! بیشتر از همیشه شده بود و پیداست که چنین وضعی آن هم با این آب و هوای مرطوب و سرد و خانه بی نور ما که به قول ولایتی ها ما (( پشت به قبله )) است و به تعبیر امروزی ها (( رو به مغرب )) آدم را پاک از پا می اندازد و یا تیمارستانی می کند و یا بیمارستانی و یا چون من در وسط راه هر دو ! روزهایم در سکوت خانه می گذرد و شبهایم در خلوت خیالاتی دردناک البته نه برای خودم که برای خانوده ام ، بچه هایم ، خواهرانم و برادرانم و مادر داغدارم و پدر پیرم که از هیچ کدام از پسرانش چیزی ندید و هر کدام به گونه ای مایه رنج اویند چنان که می دانی و می شناسی . برادر بزرگترمان که در چنگال فقر جان می کند و از نعمت تحصیل محروم شد و کوچکتری که کارش به فساد و تباهی و پوچی کشید و من که این چنین فلک زده ام و با اینکه همه امیدش به من بود که خودم آدمی شوم و مایه سرافرازی او یاری آن دو برادر و کمکی به خواهرانم و خانواده ام و خویشاوندان و اقوام کارم به جایی کشیده است که انها خود را فراموش کرده اند و به درد من می اندیشند و اینده من که سرنوشت چه بازی خواهد کرد !
۱٫ خوانندگان از خلال این سطرها به خوبی درمی یابند که زبان نامه کاملا استعاری است و اشاره دکتر شریعتی به بیماری و بستری شدن و جراحی در بیمارستان پهلوی و گذراندن دوران نقاهت در قزل حصار در واقع مطالعه و بررسی یکی از گزینه ها ( ماندن در ایران و راهی زندان شدن ) در کنار گزینه دیگر ( رفتن به خارج و مصون ماندن از ضربات دستگاه امنیتی رژیم پهلوی ) است . معمولا این گزینه ها برای افراد مبارزی که در تیررس ضربات دستگاه امنیتی رژیم پهلوی قرار داشتند از سوی نیروها و جریانات سیاسی پیشنهاد می شد . و من و خواهران و برادران و پدر و مادر و همه اقوام باز شده ایم یک تن و همه تن ، یک چشم و در انتظار تو پسر عموی گرامی که مگر تو به داد ما همه برسی که همه درها به رویمان بسته است و جز خوشبختی تو تسکینی نداریم . به قول آن شاعر کویر – که نامش را هم فراموش کرده ام – در بستر بیماری افتاده ام و شبهای درد را بی آنکه بنالم تحمل می کنم و در سکوتی که تا انتهای دنیا دامن کشیده است و شبی که بر سر عالم خیمه زده است تنها چشم به در دوخته ام و در انتظار . انتظار چندان است که هر لحظه صدای پای مرگ را می شنوم که از کوچه ما می گذرد و در خانه ای را می زند و من هر بار با ناباوری است که می بینم صدای در خانه من برنخاست ! پسر عموی عزیز ! ما را فراموش مکن که به یاد تو محتاجیم اگر بتوانی از خوراکت هم بزن و چیزی برای ما پس انداز کن که زندگی ما هر روز سخت تر می شود و قیمتها گران تر ! خداحافظت علی
منابع : کتاب : طرحی از یک زندگی، پوران شریعت رضوی – (همسر دکتر علی شریعتی) نشر الکترونیکی : وب سایت شریعتی در نیمه حرف.کام، اِنی کاظمی – (Shariati.Nimeharf.Com) خدایا : مرا به خا طر حسد کینه و غرض عمله در امان دار. - از دکتر علی شریعتی + Shariati.Nimeharf.com در همین راستا : «دکتر شریعتی» در فیس بوک  خوراک «دکتر شریعتی» © اِنی کاظمی برای دکتر علی شریعتی, | Permalink | |
| Posted: 26 Mar 2011 05:24 AM PDT (( درباره هیچ متفکری در ایران به اندازه دکتر شریعتی سخن گفته نشده است چنان که درباره هیچ کس به اندازه او سخنهای ناگفته نمانده است ))۱ .شریعتی اندیشمندی که به او لقب (( لوتر ایران ))۲ ، (( ولتر انقلاب ایران ))۳ ، (( چریک فرهنگی ))۴ ، (( مارکس وطنی ))۵ ، (( سید جمال انقلاب اسلامی ))۶ ، (( نادره عصر ))۷ ، (( احیاگر اسلام راستین ))۸ ، (( مردمی ترین معلم و مبلغ رادیکالیسم اسلامی ))۹ ، (( ایدئولوگ اصلی انقلاب ))۱۰ ،(( فرانتس فانون انقلاب اسلامی ))۱۱، (( شهید جنبشهای رهایی بخش ))۱۲ و … داده اند . شریعتی مردی که غیر مذهبی ها او را نادیده می گرفتند و روحانیون او را سرزنش می کردند و رژیم شاه او را مجازات کرد . گروه نخست او را کم اهمیت می دانست دومی او را آدمی مزاحم می شمرد و سومی او را مارکسیست اسلامی دردسرآفرین تلقی می کرد که می بایست او را خاموش ساخت . اما به رغم این محبوبیت و قرار داشتن در کانون توجهات نزد محافل و افراد محقق و پژوهشگر و تحلیل گران جهانی همچنان در ایران از سوی برخی محافل رسمی ، مغضوب و از سوی مصلحت اندیشان فردی است که باید با احتیاط از کنارش گذشت چرا که او دردسرآفرین ناآرامی است که با استعاره هبوط همه را به گذشت از وضع موجود به سمت کمال مطلوب فرا می خواند . از این رو به دست سانسورچیان رسمی و دستگاه ها و نهادهای علمی ، فرهنگی و رسانه ای مدام از صحنه به عقب کشانیده می شود و نامش به سکوت برگزار می شود یا نقشش در تحرک آفرینی اجتماعی و فکری در کتابهای تاریخی مدارس و کتابهای سفارشی محافل رسمی کمرنگ نشان داده می شود .
۱٫ محمد اسفندیاری مجله گوناگون شماره های ۶ و ۷ دوره جدید سال دوم بی تا ص ۱۹ ۲٫ مهرزاد بروجردی ، روشنفکران ایرانی و غرب ۳٫ روزنامه پست انتلی جانسر ( Post – Intellgencer ) در مورخه ۱۴ دسامبر ۱۹۷۸ در مطالبی تحت عنوان شریعتی ولتر انقلاب ایران نوشته شده است : از نقطه نظر عقیده در تمام تاریخ ایران کسی شبیه به علی شریعتی وجود ندارد . نفوذ شریعتی در انقلاب ایران قابل مقایسه با نفوذ ولتر در انقلاب کبیر فرانسه و جفرسن و مدیسون در انقلاب امریکا می باشد . به نقل از کتاب شریعتی در جهان تدوین و ترجمه از حمید احمدی انتشارات سهامی انتشار سال ۱۳۷۴ چاپ چهارم ص ۳۱۹ ۴٫ تعبیری از دکتر رضا رئیس طوسی از افراد ملی – مذهبی ۵٫ تعبیری کنایه آمیز از احسان نراقی ۶٫ آقای محمد اسفندیاری شریعتی را سید جمال انقلاب اسلامی و سید جمال را شریعتی انقلاب مشروطیت می داند . ن ک به مجله گوناگون شماره های ۶ و ۷ ص ۲۵ ۷٫ تعبیر مرحوم محمدتقی جعفری درباره شریعتی ۸٫ این تعبیر است که غالب محققان و پژوهشگران داخلی و خارجی درباره شریعتی به کار برده اند . ۹٫ از حمید عنایت در کتاب اندیشه سیاسی در اسلام معاصر ترجمه بهاءالدین خرمشاهی انتشارات خوارزمی سال ۱۳۶۵ چاپ دوم ص ۲۶۸ ۱۰٫ تعبیری از عبدالعزیز ساشه دینا از شاگردان دکتر شریعتی در دانشکده مشهد و استاد فعلی مطالعات اسلامی دانشگاه ویرجینیا . شریعتی در جهان ص ۶۸ ۱۱٫ تعبیری از یرواند آبراهامیان نویسنده کتاب ایران میان دو انقلاب شریعتی در جهان ص ۲۷۶ ۱۲٫ تعبیر منیر شفیق تئوریسین انقلاب فلسطین و عضو موسسه مطالعات فلسطینی و عنوان سخنرانی وی در مراسم چهلمین روز شهادت دکتر شریعتی در سال ۱۳۵۶ که در بیروت ایراد شد . شریعتی در جهان ص ۲۹۰ اما به رغم این سکوت عامدانه و به کارگیری شیوه سانسور و گزینشی برخورد کردن با افکار شریعتی از سوی محافل رسمی و غیر رسمی او همچنان به حرکت و زندگی خود ادامه می دهد و در عمق و وجدان جامعه و مردم و نیز نسل آگاه و دردمند می خرامد . حجم نوشته ها و سخنهایی که اینجا و انجا درباره شریعتی منتشر می شود به قدری است که کمتر اندیشمند و متفکری بدان موهبت نائل آمده است : ان قدر کتاب درباره شریعتی نوشته شده درباره هیچ یک از دانشوران در ایران نوشته نشده است . حال ان که مجموع کتابهایی که درباره سید جمال و اقبال و طالقانی و بازرگان و مطهری در ایران منتشر شد کمتر از این مقدار است۱ . اکنون اوازه و شهرت شریعتی از مرزهای ایران فراتر رفته۲ و با ترجمه آثار وی به زبانهای مختلف و به ویژه زبان عربی اندیشه ها و آرای وی در سطح محافل فکری – فرهنگی کشورهای اسلامی اشاعه می یابد۳. او با تکیه بر میراث فرهنگی و بازخوانی مذهب به دنبال هویت بخشی و نیز رهایی مردم از چنگال جهل و غفلت و استبداد و استثمار و استحمار و … بود . به جای بی توجهی به مذهب به عنوان افیون توده ها شریعتی مذهب را همچون ابزار نیرومندی در جهت تاکید بر هویت فرهنگی مستقل ایرانیان و تقویت خودآگاهی ملی شان به کار گرفت تا با چیزی که به گفته فرانتز فانون و ژان پل سارتر ، امپریالیسم فرهنگی می نامید مقابله کند۴ .
۱٫ محمد اسفندیاری مجله گوناگون شماره های ۶ و ۷ ص ۲۷ ۲٫ دکتر ا . ح . ح عبیدی استاد مطالعات افریقایی و آسیایی مدرسه مطالعات بین المللی دانشگاه جواهر لعل نهرو در هندوستان در این باره می گوید : دکتر شریعتی اساسا یک متفکر یک معلم یک مبلغ و یک مبارز بود . او به عنوان محصول پاک و مومن عصر و زمان خود کاشف راه و زندگی جدیدی بود که تنها به ایران محدود نمی شد . شریعتی در جهان صص ۴۱ و ۴۲ ۳٫ کتابهای شریعتی تقریبا به تمام زبانهای عمده دنیا ترجمه شده است . در ترکیه تقریبا همه کتابهای شریعتی ترجمه شده است و از پرخواننده ترین کتابهای دینی است . نوگرایی دینی ( گفتگوی حسن یوسفی اشکوری با دکتر ابراهیم یزدی ) ص ۸۹ ۴٫ منگل بیات استاد دانشگاه هاروارد شریعتی در جهان تدوین و ترجمه حمید احمدی ص ۲۴۶
منابع : کتاب : طرحی از یک زندگی، پوران شریعت رضوی – (همسر دکتر علی شریعتی) نشر الکترونیکی : وب سایت شریعتی در نیمه حرف.کام، اِنی کاظمی – (Shariati.Nimeharf.Com) خدایا : مرا به خا طر حسد کینه و غرض عمله در امان دار. - از دکتر علی شریعتی + Shariati.Nimeharf.com در همین راستا : «دکتر شریعتی» در فیس بوک خوراک «دکتر شریعتی» © اِنی کاظمی برای دکتر علی شریعتی, | Permalink | |
| خاطرات مرحوم حاج احمدعلی بابایی از اختلافات مطهری با شریعتی Posted: 26 Mar 2011 05:07 AM PDT آقای احمدعلی بابایی که یکی از افراد ملی – مذهبی و از دوستداران دکتر شریعتی بود چند هفته قبل از درگذشت غم انگیزش در خارج کشور نامه ای به من نوشته و به ایران ارسال کرد . متاسفانه هنگامی نامه را دریافت کردم که ایشان دار فانی را وداع کرده بود . نامبرده بعد از مطالعه کتاب طرحی از یک زندگی که من در آن از دوستان و نزدیکان و افرادی که از علی خاطره و مطالبی داشتند خواسته بودم آنها را در اختیار من بگذارند تا در چاپهای بعدی کتاب آنها را لحاظ کنم نامه ای همراه با خاطرات خود از چگونگی مخالفتها و اتقادات شهید مطهری نسبت به علی به شرح ذیل ارسال کردند :
۱٫ مرحوم مطهری الظاهر و بنا به اظهارنظرها و موضع گیریها و مواجهه با پرسشهای افراد در قبال کار اصلاحی دکتر شریعتی نشان می دهد که به هیچ رو نمی خواهد نقش تاثیرگذار شریعتی را در برپایی احیاگری دینی به رسمیت بشناسد و این از اخلال مواضعی که در برابر شریعتی اتخاذ می کرد کاملا هویداست : شنیدم در منزل یکی از دوستان احتمالا منزل حاج تحریریان قرار بوده جلسه ای برگزار شود و این اختلافات را برطرف کنند . اقای حاج احمد صادق که از بانیان اولیه مسجد هدایت بود و همیشه با آیت اله طالقانی بود چون مسجد هدایت تعطیل شده بود همه در حسینیه ارشاد خدمت می کردند . ایشان موضوع را برای من تعریف کرد گفت ما رفتیم منزل حاج تحریریان آقای مطهری هم بود اما دکتر نیامده بود ما گفتیم : جناب آقای مطهری ! نه در فضیلت و سوابق و علم شما ما تردید داریم نه در مقام و موقعیت دکتر شریعتی . خودتان هم دکتر شریعتی را خوب می شناسید شما بیایید منصفانه بگویید ما حرف خودتان را قبول داریم این نهضت جدید نوگرایی دینی که الان انجام گرفته شما بیشتر در آن نقش دارید یا دکتر شریعتی ؟ آقای مطهری گفت : نه من نه دکتر شریعتی ! ما هر دو پیرو بازرگان و طالقانی هستیم . این راهی بود که این دو بعد از شهریور ۱۳۲۰ در پیش گرفتند و ما هر دو دنباله رو این دو نفر به خصوص طالقانی هستیم . ما از این انصاف خیلی خوشحال شدیم . بعد درباره اختلافات صحبت کردیم آقای مطهری گفت نه من اختلافی ندارم . اختلاف من با شریعتی علمی است . ر . ک شریعتی آن گونه که من شناختم ص ۷۰ ۲٫ همان ص ۷۸ ۱۷ دی ماه ۱۳۷۴ – ۷ ژانویه ۱۹۹۶ ۱ خدمت سرکار خانم پوران شریعت رضوی دوست گرامی با تقدیم سلام و استفسار از احوال جناب عالی و همه دوستان و نزدیکان ، امید که همواره موفق و کامیاب باشید . اخیرا توفیق دستیابی به نسخه ای از کتاب شما طرحی از یک زندگی برایم حاصل شد . خیلی مسرور شدم و در حق شما دعا کردم . در جایی آورده بودید هر گاه اطلاعاتی نزد سایرین باشد برای شما بنویسد تا در چاپهای بعد منظور کنید . من مطالب و خاطراتی پیرامون مرحوم آقای دکتر در ذهن داشتم گرچه بیشترش را قبلا بازگو کرده ام با این حال مفید دانستم بنشینم و بنویسم آنچه در دل تنگ دارم به رشته تحریر آورم شاید در نشرهای بعدی به کار آید و یا لااقل خاطراتی را به ذهن شما منتقل کنم . و گمان ندارم آنچه نوشته ام کلا به کار وارد کردن یا تکمیل این کتاب بیاید و شاید هم هیچ کدام ! اینکه ضروری دیدم از سرکار بخواهم قضیه نامه ای است که مجله ۱۵ خرداد بعد از ۱۵ ، ۱۶ سال به نام دکتر شریعتی چاپ کرده و چنان که می دانید دستاویز خوبی برای بعضی تنگ نظران مخصوصا در این خارجه شده . اولا صحت و سقم آن وسیله جناب علی قابل باور است ؟ در ثانی در صورتی که چنین نامه ای بوده ، هرگز بی اعتنا و بی تفاوت از آن نباید بگذرید . باید اسباب و علل شرایطی که ایجاب می کرده آن مرد بزرگ ، آن فرزانه دردمند ، آن مضامین را روی کاغذ آورده شرح داد . آنچه فهمیده می شد به فرض وجود چنین سابقه ای این مضمون منتشره بی سر و ته و سانسور شده و تصرف شده و ناقص است. و تحقیقا مصداق فرموده …
منابع : کتاب : طرحی از یک زندگی، پوران شریعت رضوی – (همسر دکتر علی شریعتی) نشر الکترونیکی : وب سایت شریعتی در نیمه حرف.کام، اِنی کاظمی – (Shariati.Nimeharf.Com) خدایا : مرا به خا طر حسد کینه و غرض عمله در امان دار. - از دکتر علی شریعتی + Shariati.Nimeharf.com در همین راستا : «دکتر شریعتی» در فیس بوک خوراک «دکتر شریعتی» © اِنی کاظمی برای دکتر علی شریعتی, | Permalink | |
| You are subscribed to email updates from دکتر علی شریعتی To stop receiving these emails, you may unsubscribe now. | Email delivery powered by Google |
| Google Inc., 20 West Kinzie, Chicago IL USA 60610 | |
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر